Thiên Chúa Của Giờ Thứ Mười Một (Suy Niệm Tin Mừng Chúa Nhật  XXV Thường Niên – Năm A)

THIÊN CHÚA CỦA GIỜ THỨ MƯỜI MỘT
Suy Niệm Tin Mừng Chúa Nhật  XXV Thường Niên – Năm A

Maria Fiat Diệu Huyền, MTG Vinh

LỜI CHÚA:  Mt 20,1-16a

¹ “Nước Trời giống như chuyện gia chủ kia, vừa tảng sáng đã ra mướn thợ vào làm việc trong vườn nho của mình. ² Sau khi đã thoả thuận với thợ là mỗi ngày một quan tiền, ông sai họ vào vườn nho làm việc. ³ Khoảng giờ thứ ba, ông lại trở ra, thấy có những người khác ở không, đang đứng ngoài chợ. ⁴ Ông cũng bảo họ: “Cả các anh nữa, hãy đi vào vườn nho, tôi sẽ trả cho các anh hợp lẽ công bằng.” ⁵ Họ liền đi. Khoảng giờ thứ sáu, rồi giờ thứ chín, ông lại trở ra và cũng làm y như vậy. ⁶ Khoảng giờ mười một, ông trở ra và thấy còn có những người khác đứng đó, ông nói với họ: “Sao các anh đứng đây suốt ngày không làm gì hết ?” ⁷ Họ đáp: “Vì không ai mướn chúng tôi.” Ông bảo họ: “Cả các anh nữa, hãy đi vào vườn nho !”

⁸ Chiều đến, ông chủ vườn nho bảo người quản lý: “Anh gọi thợ lại mà trả công cho họ, bắt đầu từ những người vào làm sau chót tới những người vào làm trước nhất.” ⁹ Vậy những người mới vào làm lúc giờ mười một tiến lại, và lãnh được mỗi người một quan tiền. ¹⁰ Khi đến lượt những người vào làm trước nhất, họ tưởng sẽ được lãnh nhiều hơn, thế nhưng cũng chỉ lãnh được mỗi người một quan tiền. ¹¹ Họ vừa lãnh vừa cằn nhằn gia chủ: ¹² ”Mấy người sau chót này chỉ làm có một giờ, thế mà ông lại coi họ ngang hàng với chúng tôi là những người đã phải làm việc nặng nhọc cả ngày, lại còn bị nắng nôi thiêu đốt.” ¹³ Ông chủ trả lời cho một người trong bọn họ: “Này bạn, tôi đâu có xử bất công với bạn. Bạn đã chẳng thoả thuận với tôi là một quan tiền sao ? ¹⁴ Cầm lấy phần của bạn mà đi đi. Còn tôi, tôi muốn cho người vào làm sau chót này cũng được bằng bạn đó. ¹⁵ Chẳng lẽ tôi lại không có quyền tuỳ ý định đoạt về những gì là của tôi sao ? Hay vì thấy tôi tốt bụng, mà bạn đâm ra ghen tức ?” ^16a Thế là những kẻ đứng chót sẽ được lên hàng đầu, còn những kẻ đứng đầu sẽ phải xuống hàng chót.

SUY NIỆM: THIÊN CHÚA CỦA GIỜ THỨ MƯỜI MỘT

Dụ ngôn “Những người thợ làm vườn nho” trong Tin Mừng hôm nay mặc khải lòng thương xót của Thiên Chúa và đụng chạm đến quan niệm của con người về sự tuyển chọn và công bằng. Một số người Do Thái đương thời cho rằng, vì là con cháu Abraham và thuộc dân được tuyển chọn, họ có một vị trí ưu tiên trong Nước Thiên Chúa, còn dân ngoại khó có thể được đón nhận vào cùng một giao ước cứu độ. Để sửa lại cách suy nghĩ ấy, Chúa Giêsu đưa ra hình ảnh những người thợ được gọi vào giờ thứ mười một. Qua đó, Người giúp chúng ta hiểu rằng: Nước Trời là ân huệ phát xuất từ tình thương của Thiên Chúa, chứ không phải phần thưởng mà con người có thể đòi hỏi dựa trên công trạng của mình. Nếu Thiên Chúa không đi bước trước và kêu gọi, không ai có thể tự mình bước vào vườn nho của Người.

Bài Tin Mừng còn mang đến một thông điệp quan trọng: công lý của Nước Trời được nhìn trên một bình diện vượt quá những tính toán thông thường của con người. Lòng thương xót không phủ nhận công bằng, nhưng kiện toàn và vượt lên trên công bằng bằng sự quảng đại nhưng không.

Dụ ngôn phác họa hình ảnh một ông chủ có nhiều nét khác thường. Là người giàu có, nhưng ông không hách dịch hay ngạo mạn. Ông không ngồi chờ người ta đến xin việc, cũng không sai đầy tớ đi kiếm nhân công. Trái lại, ông đích thân ra chợ tìm thợ làm vườn nho, không phải chỉ một lần, nhưng nhiều lần, từ sáng sớm cho đến giờ thứ mười một. Gặp những người đang chờ việc, ông nhẹ nhàng mời họ vào vườn nho của mình.

Đến giờ trả công, ông lại cho gọi những người vào làm sau cùng đến trước. Những người thợ giờ thứ mười một chỉ làm một giờ nhưng được trả một quan tiền. Điều này hẳn đã làm nảy sinh hy vọng nơi những người vào làm từ sáng sớm, những người “đã làm việc nặng nhọc cả ngày, lại còn bị nắng nôi thiêu đốt.” Nhưng cuối cùng, họ cũng chỉ nhận được một quan tiền như đã thỏa thuận. Họ khó chịu và cằn nhằn trước cách hành xử khác thường của ông chủ: “Mấy người sau chót này chỉ làm có một giờ, thế mà ông lại coi họ ngang hàng với chúng tôi là những người đã phải làm việc nặng nhọc cả ngày, lại còn bị nắng nôi thiêu đốt.”

Trước lời than trách ấy, ông chủ chỉ ra rằng ông không hề đối xử bất công với họ, đồng thời vạch trần sự ghen tị đang ẩn giấu trong lòng họ: “Chẳng lẽ tôi lại không có quyền tùy ý định đoạt về những gì là của tôi sao? Hay vì thấy tôi tốt bụng, mà bạn đâm ra ghen tức?”

Như vậy, tình thương của ông chủ vượt lên trên những tiêu chuẩn về khả năng, thời gian và hiệu suất lao động của những người thợ. Ông không phân biệt người đến trước hay người đến sau, nhưng nhìn đến nhu cầu của từng người và lòng sẵn sàng đáp lại lời mời gọi. Những người thợ giờ thứ mười một tuy chỉ làm được một giờ, nhưng họ vẫn chờ đợi một cơ hội, ngay cả khi ngày đã ngả bóng về chiều.

Dẫu xuất hiện trong dụ ngôn khá thụ động và âm thầm, những người thợ ấy vẫn chiếm một vị trí đặc biệt trong trái tim ông chủ. Có thể họ không nhanh nhẹn như những người khác; có thể vì một lý do nào đó, họ đã không được ai chọn từ sáng sớm. Khi được nhận vào làm, họ cũng không đòi hỏi mức lương nào, nhưng chỉ tin tưởng đi vào vườn nho theo lời mời của ông chủ. Ngay cả khi bị những người đến trước đem ra so bì, họ vẫn không nói một lời.

Câu hỏi được đặt ra là: Điều gì đã giúp những người thợ ấy không hoàn toàn đánh mất hy vọng, nhưng vẫn kiên nhẫn chờ đợi gần suốt cả ngày? Phải chăng đó là tình yêu đối với gia đình và trách nhiệm nuôi sống những người đang trông chờ họ? Tại sao ông chủ nhiều lần đi ra chợ thuê người mà trước đó lại không gặp họ? Bản văn không giải thích, nhưng lời phân trần: “Vì không ai mướn chúng tôi” đã phần nào cho thấy nỗi khắc khoải và sự chờ đợi dài đằng đẵng của họ.

Hình ảnh ông chủ trong dụ ngôn phác họa dung mạo giàu lòng thương xót của Thiên Chúa. Người là Chúa Tể càn khôn nên có quyền rộng rãi thi ân cho những ai Người muốn. Tuy nhiên, Thiên Chúa không bất công: Người giữ đúng lời đã hứa với những người thợ đến trước, nhưng đồng thời quảng đại ban cho những người đến sau điều họ cần để sống.

Người thợ giờ thứ mười một đã đóng góp được bao nhiêu cho vườn nho của ông chủ? Có lẽ chẳng được bao nhiêu. Nhưng anh đã chờ đợi gần suốt ngày. Trong khi đó, những người làm từ sáng sớm chỉ còn nhớ đến việc mình phải chịu “nắng nôi thiêu đốt,” mà quên rằng việc được gọi vào làm từ sớm cũng đã là một ân huệ. Ngay từ đầu ngày, họ đã có được sự yên tâm và bảo đảm mà những người thất nghiệp không có. Không ai đang cần việc làm mà lại muốn đứng chờ trong lo lắng và vô vọng gần suốt cả ngày.

Thế giới này lúc nào cũng có những người thợ giờ thứ mười một: “những người không được ai mướn,” những người cứ đứng chờ như thế suốt ngày, thậm chí suốt đời. Có thể họ là những người nghèo, người di dân, người thất nghiệp, người khuyết tật, người bị xã hội lãng quên, hoặc những người không có cơ hội chứng tỏ khả năng của mình. Vì thế, chúng ta được mời gọi mở rộng trái tim trước những phận người kém may mắn ấy, để sẻ chia và đồng hành với họ, bởi tất cả chúng ta đều là con cái của cùng một Cha trên trời.

CẦU NGUYỆN

Lạy Chúa Giêsu,

Như những người thợ làm từ sáng sớm,
chúng con thường quên rằng
chủ vườn nho đã trả cho họ đầy đủ
như điều hai bên đã thỏa thuận.

Chúng con tự cho mình quyền
điều khiển và giới hạn lòng nhân hậu của Chúa.
Chúng con thường so bì, tính toán hơn thua
với những người chung quanh.

Sự ghen tị làm chúng con mất sáng suốt.
Chúng con không còn nhớ đến những ân ban
Chúa đã tuôn đổ trên cuộc đời mình,
mà chỉ nhìn vào những ơn lành
Chúa ban cho người khác.

Chúng con cũng thường trách móc Chúa
vì những điều tốt đẹp người khác nhận được.
Trái tim chúng con vì thế
trở nên nhỏ nhen, hoen ố và vụn vặt.

Xin Chúa ban ơn biến đổi trái tim chúng con,
để mỗi ngày trôi qua,
chúng con biết lấy tình yêu và lòng quảng đại
mà đối đãi với nhau,
hầu trở nên dấu chỉ sống động
của Thiên Chúa là Tình Yêu. Amen.